بيت المقدّس « 1 » بىگناه نكشت ، و چند هزار پيغمبر را اسير نكرد و ستوربانى « 2 » نفرمود ،

--> - ( نبكدنزر ) ثانى ، سلطان بابل كه از سال 604 - 562 ق . م . سلطنت كرد . ضبط آن به صورت بخت النصر كه عبيد نيز در متن ما آورده ، غلط متداول است . ( 1 ) . بيت المقدس ( يا المقدّس يا القدس يا القدس الشريف ) همان است كه امروزه اورشليم ( عبرى - شهر تندرستى و آرامى و به لاتين Jerusalem ) گويند ، شهر و مركز حكومت قديم فلسطين و پايتخت كنونى دولت اسرائيل . اين شهر از قديم نزد يهوديان ، ترسايان و مسلمانان هر سه مقدّس و زيارتگاه بوده است ؛ و پيش از آنكه كعبه قبله شود ، مسلمانان به طرف آن نماز مىگزارده‌اند . از زيارت‌گاه‌هاى مسلمانان در آنجا قبّة الصّخره و مسجد الاقصى است . به قول مورّخان ، بيت المقدّس از قرن 15 ق . م . سابقهء تاريخى دارد . داوود پيامبر آن را پايتخت خود قرار داد . سليمان در آن معبدى ساخت و بر شكوهش بيفزود . اين شهر در سال 586 ق . م . به تصرّف بابل درآمد . در اين زمان سلطان بابل نبوكد نزر بود ، و چنان كه مورخان اسلامى مىگويند خرابىها و كشتار زيادى در آنجا كرد . مثلا ابن اثير در تاريخ الكامل ( 1 / 303 ، تورنبرگ ) كشتگان بنى اسرائيل را در بيت المقدّس و مضافات آن ( 000 / 70 ) تن ياد مىكند . ولى همو در آنجا كه فتنهء تاتار را با وقعهء بيت المقدّس مىسنجد ( ايضا الكامل ، 12 / 358 - 359 ) ، مىگويد : « و من اعظم ما يذكرون من الحوادث ما فعله بخت نصر ببنى اسرائيل من القتل و تخريب البيت المقدّس ؛ و ما البيت المقدّس بالنسبة الى ما خرّب هؤلاء الملاعين من البلاد التى كلّ مدينة منها اضعاف بيت المقدّس ، و ما بنو اسرائيل بالنسبة الى من قتلوا . فانّ اهل مدينة واحدة ممّن قتلوا اكثر من بنى اسرائيل ، و لعلّ الخلق لا يرون مثل هذه الحادثه الى ان ينقرض العالم و تفنى الدّنيا . . . » . خاقانى گويد ( ديوان ، 1 ، سجّادى ) : جوشنِ صورت برون كن در صفِ مردان درآ * دل طلب كز دارِ ملكْ دل توان شد پادشا . . با قِطارِ خوك در بيت المُقدّس پا مَنِه * با سپاه پيل بر درگاهِ بيت اللّه ميا ( 2 ) . در يك نسخهء خطّى « ستوردارى » دارد ، ولى در اقدم نسخ ستوربانى آمده ، ما نيز همين وجه را اختيار كرديم . هر دو به يك معنى است ولى ستوربانى فصيح‌تر است ( - ستوربانى ) . ستوربانى ، -